In één schooljaar naar een vaste aanpak.
Het begint meestal bij één mentor of SLB'er die er energie van krijgt. Een schoolbrede beweging wordt het pas als de schoolleiding erachter staat en er een helder plan ligt. Dat plan staat verderop op deze pagina: vijf fasen, van Startfoto naar borging, voor VO, MBO en HBO. Maar eerst: waarom een aanpak, en niet nóg een los programma?
Vier rapporten, dezelfde conclusie.
Scholen doen al veel aan welbevinden en studiesucces, vaak met losse programma's naast elkaar. Het rendement blijft achter. Vier recente rapporten wijzen op dezelfde structurele oorzaak, en dus op dezelfde uitweg: één samenhangende aanpak.
Niet de individuele student, maar de stapeling van oorzaken. Een structurele aanpak is nodig, met levensvaardigheden als één van vier sporen.
trimbos.nl
Zelfde conclusie voor hbo en wo: studenten vragen zélf om vaardigheden, niet om méér losse interventies.
rijksoverheid.nl
Juist kwetsbare studenten vallen tussen wal en schip; welbevinden en uitval hangen direct samen.
pharos.nl
Hulpvragen nemen toe en bedreigen de onderwijskwaliteit; stuur vroeg en breed op studentenwelzijn en preventie.
rijksoverheid.nl
De rode draad: minder losse interventies, méér samenhang met levensvaardigheden als verbindende basis.
Zo ziet dat schooljaar eruit.
Vijf fasen, samen ongeveer 40 weken, binnen de begeleidingsmomenten die er al zijn. Per fase: wat er gebeurt, wie wat doet, en wat er aan het eind ligt.
Startfoto
± 3 wekenDe schoolbrede nulmeting van welbevinden en studiesucces waarmee alles begint. De school ziet de eigen cijfers naast het landelijk gemiddelde, met duiding per thema en de stem van de student erbij, gebouwd op de tien levensvaardigheden. Het team hoeft in deze fase nog niets: de Startfoto opent het gesprek, niet de agenda.
Wie doet wat
- De schoolleiding geeft opdracht en wijst één contactpersoon aan.
- Wij verzorgen de meting en de duiding; de school regelt alleen een afnamemoment.
Klaar als
De Startfoto ligt er, als compacte infographic om te delen met team en directie.
Gesprek en keuzes
± 3 wekenHet kernteam duidt de Startfoto en kiest waar de school op inzet: welke vaardigheden, welke klassen of teams, welke momenten. De schoolleiding regelt het mandaat, zodat de aanpak geen hobby van één enthousiasteling blijft. De eerste voorlopersteams melden zich: de ambassadeurs van straks.
Wie doet wat
- De schoolleiding geeft mandaat en maakt tijd en middelen vrij.
- Het kernteam (drie tot vijf mensen: schoolleiding, mentoren of SLB'ers, kwaliteitszorg) duidt de cijfers en maakt de keuzes.
- Voorlopersteams kiezen zichzelf: wie energie heeft, gaat eerst.
Klaar als
Het mandaat en het kernteam staan, de keuzes liggen vast en je hebt je eerste ambassadeurs.
Schoolbrede activering
± 12 wekenHet hele team gaat mee via korte teamtrainingen, en iedereen doet eerst zelf de scan: wie het gesprek gaat voeren, weet hoe het voelt. Daarna doet elke leerling of student de scan en voert het gesprek, binnen de begeleidingsmomenten die er al zijn: de mentorles, het SLB-uur, de studieloopbaancoaching. De eerste meting staat.
Wie doet wat
- Mentoren, SLB'ers en coaches voeren de gesprekken, met de Begeleidersgids ernaast.
- Ambassadeurs coachen collega's die het nog spannend vinden.
- Het kernteam volgt de voortgang van alle teams.
Klaar als
Alle teams zijn gestart en de eerste meting is gezet.
Verdieping
± 11 wekenNu de basis draait, komt de verdieping: modules precies waar de analyse om vraagt, bijvoorbeeld rond stress, leren leren of de stage. Een tweede meting met de Deepscan, naast de eerste, maakt de groei op de levensvaardigheden zichtbaar, en laat zien waar bijsturen nodig is.
Wie doet wat
- Teams kiezen op basis van de eigen cijfers welke verdiepende modules ze inzetten.
- Het kernteam vergelijkt de twee metingen en stuurt bij.
Klaar als
De verdieping loopt en er ligt een tussenevaluatie met cijfers.
Borgen
± 11 wekenDe aanpak wordt van project naar gewoonte. De levensvaardigheden integreren verder in het bestaande curriculum: burgerschap, projecten en de praktijk- of stage-evaluatie. De aanpak verankert in beleid, jaarplannen en het inwerkprogramma voor nieuwe collega's; de Deepscan wordt de terugkerende meting in de kwaliteitscyclus. De eindmeting levert de effectrapportage voor de directie.
Wie doet wat
- Het kernteam en de schoolleiding leggen de aanpak vast in beleid en jaarplannen.
- Docenten verbinden de vaardigheden aan bestaande vakken en projecten.
Klaar als
Het borgingsdocument en de effectrapportage liggen er, en de Deepscan is geborgd in de jaarcyclus.
Startfoto, Deepscan en Begeleidersgids uitgelegd.
Wat is de Startfoto?
De Startfoto is de schoolbrede, eenmalige nulmeting van welbevinden en studiesucces waarmee de implementatie begint. De school ziet de eigen cijfers naast het landelijk gemiddelde, met duiding per thema en de stem van de student erbij. De Startfoto is het gedeelde vertrekpunt dat het gesprek opent: hij laat zien waar de school staat en waar de aandacht als eerste naartoe kan.
Wat is de Deepscan?
De Deepscan is de terugkerende meting van de tien levensvaardigheden: een zelfscan van 50 stellingen, vijf per vaardigheid, met een spinnenweb-profiel als resultaat. Waar de Startfoto het eenmalige begin is, is de Deepscan de blijvende meetlat: als nulmeting en vervolgmeting maakt hij de groei per vaardigheid zichtbaar, en in fase 4 wordt hij geborgd als vaste meting in de kwaliteitscyclus van de school.
Wat is de Begeleidersgids?
De Begeleidersgids maakt van een score een goed gesprek. Per onderwijsniveau (VO klas 1-3, VO klas 4-6, MBO en HBO) is er één gids voor mentoren, SLB'ers en studieloopbaancoaches, met per vaardigheid uitleg, signalen, gespreksvragen en tips per score. Bij elke gids horen een losse gesprekskaart voor naast het gesprek en de jaarlijn met vier gespreksmomenten per schooljaar.
Veelgestelde vragen van scholen
Hoe lang duurt de implementatie?
Eén schooljaar, in vijf fasen van in totaal ongeveer 40 weken: de Startfoto (fase 0), gesprek en keuzes (fase 1), schoolbrede activering met de eerste meting (fase 2), verdieping met een tweede meting (fase 3) en borging in beleid en jaarplannen (fase 4).
Voor welke onderwijsniveaus is het fasenplan?
Het fasenplan werkt in het voortgezet onderwijs, het MBO en het HBO.
Komt er een lespakket bij de bestaande lessen?
De aanpak verdiept het werk dat er al ligt: de scan en het gesprek landen in bestaande momenten zoals de mentorles, het SLB-uur en de studieloopbaancoaching, met eigenaarschap bij docenten en mandaat van de schoolleiding.
Waar begint mijn school?
Met de Startfoto als gedeeld vertrekpunt en het fasenplan als route. Download het fasenplan als A4 om te delen met je team of directie, en neem contact op om samen een passende start te kiezen.
Klaar om te beginnen?
Download het fasenplan als A4 om te delen met je team of directie, of neem contact op: we denken graag mee over een passende start voor jouw school.